الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
180
نور هدايت ( شرح معارف فرازهاى كليدى ادعيه بر اساس كتاب اقبال الاعمال) (فارسى)
« أَبَى اللَّهُ أَنْ يَجْرِىَ الْأَشْياءَ إِلّا بِأَسْبابٍ . » « 1 » خداوند ابا دارد كه امور را جز به وسيلهى اسباب آنها روان گردانده و به مرحلهى عمل برساند . زيرا او است كه براى اجراى امور عالم هستى با نامها و كمالات خود ، اسباب و مسبّبات را در خارج تحقّق مىدهد . و معناى « أَللَّهُ أَكْبَرُ » عينيّت دادن اسمهاى حضرت حق سبحانه با ذاتش مىباشد ؛ و « لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » پس از « أَللَّهُ أَكْبَرُ » ، اقرار به يگانگى حضرت حقّ سبحانه در ذات و نامها ، بلكه مشاهدهى فناى مظاهر اسمى در نامها و ذات او سبحانه است و تسبيح : « سُبْحانَ اللَّهِ » ، منزّه داشتن حقّ از دوگانگى در اسامى و ذات و توجّه به عينيّت آنها با ذات مىباشد و ذكر « لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللَّهِ » ، به اين نكته اشاره دارد كه مظاهر به خود چيزى ندارند ، بلكه هر چه دارند به او سبحانه و نامهايش مىباشد . از اين رو ، فرموده شده است : « كَما يَنْبَغِى لِلَّهِ » ؛ بلكه ممكن است با جملهى « كَما يَنْبَغِى لِلَّهِ » . كه در ذيل تمام جملهها آمده ، خواننده را توجّه دهند كه هيچ كس در لباس بشريّت و با گفتار بشرى نمىتواند اين سخنان توحيدى را ادا كند و تنها كسانى كه از عالم خلقى خود تجافى حاصل نموده و از آن دل بريدهاند مىتوانند حقّ اين سخنان را ادا نمايند ؛ چنان كه خداوند مىفرمايد : سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ « 2 » پاك و منزّه است خداوند ، از آن چه او را به آن توصيف مىنمايند ، مگر [ توصيف ] بندگان پاكيزه [ به تمام وجود ] خدا . اين آيهى شريفه ، به صراحت مىفرمايد كه تنها مخلَصين مىتوانند به درستى خدا را توصيف كنند و خداوند تنها توصيف آنان را دربارهى خود مىپذيرد . كسانى كه خداوند از آنان خشنود است ؛ چنان كه مىفرمايد :
--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 183 . ( 2 ) . سورهى صافّات ، آيات 159 و 160 .